Kako je Stojan našao put do Boga i postao Vasilije Ostroški – Životna priča velikog čudotvorca

0
568

Sveti Vasilije Ostroški svojim podvizima i vrlinama svrstao se u red našin najvoljenijih i najslavnijih svetaca. Srpska pravoslavna crkva i nejni vernici proslavljaju ga 12. maja.

U selu Mrkonjići u Hercegovini od oca Petra i majke Ane 1610. godine rodio se dečak Stojan.

Izuzetno bstar i marljiv, Stojan je odgajan u duhu pravoslavlja i tradicije. Još od malih nogu pokazivoa je veliku sklonost ka dobročinstvu i molitvi.
Njegova ljubav prema pravoslavlju orpočela je vrlo rano. Da bi sina sačuvali od Turaka i janičara roditelji su ga poslai u manastir Zavalu, gde je njegov stric, jeromonah Serafim bio iguman, da “uči knjigu”.

običaji na svetog vasilija

Stojan je u manastiru obavljao sve redovne poslove i poslušenja, kao iskušenik, ali više od svega vreme je voleo da provodi u biblioteci.
Čitao je stare knjige i spise, brzo je učio i bio predan molitvama.

Za vreme Stojanovog boravka, u manastiru je bilo veoma živo: monasi su vredno radili, provodili vreme u biblioteci, fresko-slikarstvu. Održavale su se tesne veze sa Svetom gorom.

Preobražaj od Stojana do Svetog Vasilija

Stojanov stric Serafim brzo je uočio Stojanovu naklonost prema monaškom životu, te ga je poslao u manastir Tvrdoš, u to vreme središte Trebinjske eparhije.

Manastri Tvrdoš je pored veoma obrazovanih monaha imao bogatu biblioteku a tu se nalazila i škola.
Prepisivačka delatnost u manastiru je bila izuzetno zastupljena.
U takvoj jednoj atmosferi duboke duhovnosti, iskušenik Stojan primio je monaški postrig i dobio ime Vasilije.

Pročitajte i  Čudotvorna ikona u crkvi na Zvezdari u Beogradu isceljuje i pruža utehu beznadežnima

Nedugo zatim postaje đakon, a potom dobija i sveštenički čin. Kao pridvorni monah otišao je na Cetinje, gde ga je primio i zadržao mitropolit Mardarije. Vasilije je na Cetinju ostao nepunu godinu, napuštajući ga zbog stava mitropolita Mardarija prema uniji. Vraća se u Tvrdoš gde biva unapređen u arhimandrita. Ubrzo posle toga, Vasilije odlazi put Peći, patrijarhu Pajsiju, kome izlaže svoje viđenje crkvenih prilika u Hercegovini i Crnoj Gori. Dobivši od patrijarha blagoslov, putuje u Svetu goru, gde boravi godinu dana duhovno uzrastajući i snažeći kroz razgovore i savete svetogorskih monaha.

Obučavao sveštenstvo

sveti vasilije veliki

Sa Svete gore Vasilije odlazi u Rusiju da se pokloni tamošnjim svetinjama. Iz Rusije se vraća u Tvrdoš sa mnogobrojnim darovima, bogoslužbenim knjigama i predmetima koje je dobio od ruskih monaha, mitropolita, episkopa, ali i samog ruskog cara Mihaila Romanova. Po povratku iz Rusije postaje episkop, da bi na Preobraženje gospodnje, posvećen od patrijarha Pajsija, u Peći bio proglašen mitropolitom zahumskim. Posle stradanja mitropolita istočnohercegovačkog Pajsija, patrijarh srpski Gavrilo I, izdajući patrijaršijsku diplomu, postavlja mitropolita Vasilija na eparhiju koja se naziva: Nikšić, Plana, Kolašinoviće i Morače. Mitropolitsku dužnost obavaljao je savesno. Aktivno je obilazio i podučavao sveštenike i narod.
Zbog neprestanog haranja i turskog pustošenja Sveti Vasilije napušta manastir Tvrdoš 1651. godine, a eparhiju premešta u manastir Svetog Dimitrija u selu Pope.

Pročitajte i  Đurđevdansko čudo: Dečak nakon umivanja vodom sa izvora Svetinja odmah progledao i prvi put video majku

Sveti Vasilije čuva pravoslavlje

To je bilo izuzetno teško vreme za pravoslalje. Pokatoličenje i primanje islama bilo je sveprisutno. Sveti Vasilije imao je veliku i vrlo važnu ulogu za sve pravoslavce.
U tim teški trenucima Sveti Vasilije pokazao je veliku prigu za svoj narod, ali i za pripadnike rimokatoličke vere, budući da j e opasnost od Turaka bila prevelika i pretila pođednako svim hrišćanima.

Ipak, uz istinsko posvećenje i pastirsku brigu za ljude, mitropolit Vasilije težio je daljem podvizavanju i duhovnom uzrastanju. Neizrecivo su ga privlačile monaške kelije na Ostrogu, gde je, po svedočenju ostroških monaha, proveo petnaest godina. Tako je u Gornjem Ostrogu podigao crkvu posvećenu Vavedenju Presvete Đeve Bogorodice. Da bi zaštitio manastir od pohare kneza Raiča koji je „arčio manastirsku imovinu”, mitropolit u pratnji diplomate i grofa Save Vladislavića putuje u Peć patrijarhu Maksimu da bi od njega zatražio pomoć i zaštitu. Osim zaštite manastira, on upozorava patrijarha Maksima na opasnost od pokatoličavanja hercegovačkog i primorskog življa u Primorju. Pred kraj svoga zemaljskog života, mitropolit Vasilije obnavlja kulu Svetoga Georgija u manastiru Hilandaru. Upokojio se 21. aprila 1671. godine u Gornjem manastiru Ostrog, gde je i sahranjen.

Čudotvorna isceljenja

Svetitelj Vasilije javio se tri puta starešini manastira Župe igumanu Rafailu. Doneta je odluka da se grob svetitelja otkopa, kada se dogodilo čudo. Telo svetitelja bilo je „celokupno i sveto”. Tako su svetiteljeve mošti stavljene u kivot i položene u Malu crkvu. Seljene su više puta zbog opasnosti od Turaka, na Cetinje, zatim manastir Gornji Ostrog, gde su mu na poklonjenje, kao i dan-danas, dolazili vernici svih nacionalnosti i veroispovesti. Brojna su svedočanstva čudotvornih isceljenja onih koji su zadobili milost našeg velikog svetitelja. Kult svetog Vasilija, inače, zaživeo je u srpskom narodu još za života svetog Vasilija. I dan-danas u velikom broju vernici pohode manastir Ostrog, verujući u milost svoga svetitelja.

Dan velikog svetitelja

Pročitajte i  Sveti apostol i jevanđelist Marko: Slavimo tvorca i propovednika prvog Jevanđelja

Svetiteljevi podvizi i vrline, a naročito njegov trud za očuvanje i odbranu pravoslavlja, svrstali su ga u red naših najznamenitijih i, uz Svetog Savu, najvoljenijih srpskih svetitelja. Svedočanstvo svemu tome su, pored žive reke vernika koji dolaze na Ostrog da bi se poklonili njegovim svetim moštima, i brojne crkve zadužbine širom Crne Gore, Hercegovine, Srbije, dok su dve crkve svetitelju podignute i u Americi. Lik svetog Vasilija sačuvan je i živopisan u različitim tehnikama. Freske i ikone svetoga Vasilija mogu se videti najpre u manastiru Ostrog, ali i manastiru Morača, u manastiru Dečani, Banja, kao i u manastirima i crkvama u Kotoru, Prijepolju, Risnu, Kumboru i mnogim drugim našim svetinjama. Srpska crkva proslavlja velikog svetitelja 12. maja.

Postavi odgovor

Please enter your comment!
Please enter your name here